AKP döneminde faiz oranlarının olağanüstü 5 kat artırılması gerekiyordu

Türkiye döviz kuru enflasyonu sarmaldan bir çıkış yolu arıyor. Yöneticilere göre enflasyonu ve oranı düşürmenin çözümü, faiz oranlarını artırmak gibi. Türkiye’de AKP hükümeti, çoğu zaman zamanında alınmayan oranın beş katı oranını artırmanın yolları da dahil olmak üzere bu hafta olağanüstü gitti.

Türkiye ekonomisi son yıllarda faiz ve enflasyon sarmalında. Döviz kurları yükseldiğinde, alınmayan ve zamanında alınamayan bazı önlemler nedeniyle faizi artırıyoruz.

Faiz oranlarındaki artış AKP Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tepkisini çekse de Erdoğan, bu kez ‘acı reçeteyi’ içmekten çekinmeyeceklerini söylüyor.

Faiz oranlarını yükseltmek, ülkelerin enflasyonu kontrol altına almasının temel yollarından biridir. Ancak konu konuşmaktan ibaret değil, faiz oranlarının artırılmasının ekonomi için çok net sonuçları var.

Bunlardan en önemlilerinden biri Merkez Bankası’nın bankalara yüksek faiz oranlarıyla kredi vermesi ve dolaylı olarak bankaların müşterilerine daha pahalı krediler sunmasıdır. Yani faiz oranları yükseldiğinde vatandaşlar ve iş adamları bankadan kolay kolay kredi alamıyor. Böylece Türkiye gibi borçla yaşayan ülkelerde tüketimde özellikle ciddi bir frenlendi. Tekerlekler yavaşladıkça şişirme kontrol altına alınabilir.

Son 18 yılın Türkiye birası, bu hafta içeride olan kitin içinde ekonominin soğuması için 5 katına çıkan olağanüstü faiz artışları yaşadı. Enflasyon ve döviz kurları önemli ölçüde yükseldiğinde, zamanında alınan önlemler nedeniyle yüksek faiz artışları zorunlu hale gelir.

Ekonomist Mahfi Eğilmez, faiz artırımının yolunu şu şekilde açıklıyor:

AKP döneminde Merkez Bankası 5 kez olağanüstü toplandı ve faiz oranlarını yükseltti.

1 DOLAR, 1.70 SAYISINDAN OLAĞANÜSTÜ OLARAK KARŞILANIR

Haziran 2006’da dolar 1,70 TL’ye çıktı. Bunun üzerine Merkez Bankası 25 Haziran Pazar günü olağanüstü toplandı. İYİ Parti saflarında bulunan eski Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, Londra’da bir toplantıda olduğu için toplantıya katılamadı. Toplantıya Yılmaz’ın başkan yardımcısı Erdem Başçı başkanlık etti.

Toplantı sonunda alınan kararla gecelik faizler 225 puan artırıldı. 26 Haziran’da piyasalar açıldığında, bu önlem etkisini hemen göstermediği için dolar kuru tekrar 1,71 TL’ye yükseldi. Merkez Bankası daha sonra iki farklı vadede açılan ihalede 500 milyon TL’lik alım gerçekleştirdi. Üçüncü bir önlem olarak, döviz satım müzayedesinde 500 milyon dolar sattı. İhaleler yeterli gelmeyince doğrudan 1 milyar dolar döviz sattı. Faiz hareketinin ardından dolar bir ay 1,44 TL’ye geriledi.

2-BAŞÇI İLGİ 550 PUAN YÜKSELDİ

29 Ocak 2014 tarihinde ikinci olağanüstü toplantı gerçekleştirildi. Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Ali Babacan başkanlığındaki heyet, o dönemde enflasyon yükselirken faiz oranlarına çözüm bulmaya hazırlanıyordu. Bu kez Merkez Bankası Başkanı, 2006 yılında olağanüstü toplantıya başkanlık eden Erdem Başçı oldu.

Başçı başkanlığındaki Para Politikası Kurulu, politika faizini 550 puan yükseltti! TCMB bir hafta vadeli repo faiz oranını yüzde 4,5’ten yüzde 10’a, gecelik borç verme faiz oranını yüzde 7,75’ten yüzde 12’ye, gecelik borçlanma faiz oranını yüzde 3,5’ten yüzde 8’e, geç likidite penceresi borç verme faiz oranını artırdı. faiz yüzde 10.25’ten yüzde 15’e ve OMO borçlanma faizi yüzde 6.75’ten yüzde 11.50’ye.

3-YÜKSEK BEKLENEN, 300 PUAN ARTTI

Üçüncü olağanüstü faiz artırımı toplantısı 23 Mayıs 2018 tarihinde gerçekleştirildi. Murat Çetinkaya başkanlığındaki toplantıda Geç Likidite Penceresi 300 baz puan artırıldı. Faiz oranları yüzde 16,5’e çıktı.

4-AKP TARİHİNDE EN YÜKSEK İLGİ ARTIŞI

AKP dönemindeki en yüksek faiz artışı 13 Eylül 2018’de gerçekleşti. Merkez Bankası o dönemde faiz oranlarını 625 puan artırarak yüzde 24’e çıkardı. Dolar ilk refleks olarak 40 sent düştü ve AKP döneminin en yüksek politika faizi gerçekleştirildi. Bu kararı veren Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya, önümüzdeki Temmuz ayında görevden alındı.

5-475 PUAN ÇİZİLDİ

Naci Ağbal’ın gelmesinin ardından yapılan ilk toplantıda Merkez Bankası politika faizini 475 baz puan artırarak yüzde 10,25’ten yüzde 15’e çıkardı. Kararın açıklanmasının ardından TL, dolar karşısında yüzde 2 değer kazanarak 7,50 seviyesine geriledi ve ardından yine 7,60’ın üzerine çıktı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir